Les 2 Tochtplanning | Online cursus Reisvoorbereiding RR&P

Het is essentieel om u heel goed voor te bereiden op elke tocht op zee. Ook al is de bemanning volledig op elkaar ingespeeld en kent u het gebied als uw broekzak.

Het is beter in de haven te denken “zat ik maar op zee”, dan op zee denken “was ik maar in de haven”.

Tochtplanningsschema

Voordat u verder leest kunt u eerst het tochtplanningsformulier downloaden als pdf waarmee u uw zeereizen kunt voorbereiden.

tochtplanningsschema

Globale planning meerdaagse zeereis

Als we bijvoorbeeld 2 weken gaan varen dan zullen we weken of maanden van tevoren beginnen met een globale planning van de trajecten en de havens die we willen bezoeken. Dit geeft in grove lijnen aan welke tocht we gedurende de gehele periode gaan varen. De praktijk kan wel eens anders uitpakken, want we zijn zeer afhankelijk van het weer.

Schip en uitrusting

Uiteraard dienen we te weten wat de dimensies van het schip zijn. Dat kan handig zijn als u bijvoorbeeld onder een vaste brug wil doorvaren of over een drempel of wantij. Van uw eigen schip weet u het wel, maar als u op een huurschip gaat varen dient u dit goed uit te zoeken.

Bovendien dient natuurlijk alles aan boord te zijn. Het is verstandig verschillende checklist's te hebben voor inventaris, motor, brandstof, radio, verlichting, veiligheid en communicatie, uitrusting, proviand, scheepsbescheiden, persoonlijke bagage, e.d.

Weersverwachtingen

We zorgen altijd ervoor dat we het meest recente weerbericht in handen krijgen net voor vertrek van de reis. Dit verkleint de kans dat we in gevaarlijke situaties terecht komen, zoals een storm. Ook zal de windkracht en richting bepalend zijn of we inderdaad het traject kunnen gaan varen dat we in gedachte hadden.
Noteer per traject welke marifoonkanalen van belang zijn en op welke tijd op welk kanaal actuele weerberichten kunnen worden ontvangen.

Zon en maan

We zoeken uit wanneer de opkomst en ondergang van zowel de zon als de maan is. Dan kunnen we daar rekening mee houden bij de tochtplanning (aankomst bij daglicht) en het wachtschema ('s nachts moet in elk geval een zeer ervaren schipper aan dek zijn). De maan geeft bij heldere lucht ook enorm veel zicht en het is een wereld van verschil tussen zeilen met een heldere lucht en volle maan of nachtzeilen in de regen.

Getijstroom

De getijstroom is ook essentieel voor de tochtplanning. We baseren hierop onze vaartactiek, de vertrektijd, de ETA, e.d. Het is daarom belangrijk te weten wat de stroomrichting is per tijdsvak en hoe sterk die gemiddeld en maximaal is. Gaat u dus niet teveel in detail, want dan krijgt u geen overzicht.

Beperkte doorvaart

U kunt natuurlijk de mooiste vaartactieken bedenken, maar als u de haven niet uit kan op het moment dat u dat wilt, omdat er bijvoorbeeld een drempel voor de haveningang ligt, waar u alleen bij hoog water over heen kan, dan komt u niet ver. Ook vaste bruggen waar u alleen bij laag water onderdoor kan kunnen u de doorvaart belemmeren. Ook de bedieningstijden van sluizen en beweegbare bruggen niet vergeten.

Route

We zetten globaal de route uit van waypoint naar waypoint. Als waypoint kiezen we bij voorkeur geen boei, maar een punt ernaast, omdat de kans groot is dat u er anders tegenaan vaart. Zeker als uw stuurautomaat gekoppeld is aan uw GPS. Ook kiest u liever voor een punt ruim naast een boei met een lamp erop, dan een blinde ton. Bij het uitzetten van de route houden we rekening met zandbanken, aanbevolen oversteekplaatsen van verkeersscheidingsstelsels, e.d. Als u moet kruisen dan is het niet noodzakelijk om een zigzag lijn in te tekenen. Later houden we uiteraard wel rekening met niet bezeilde koersen bij het bepalen van de ETA, door de tijd met een factor te vermenigvuldigen. Die factor is afhankelijk van het schip, de wind en de golfslag.

Bepaal daarna de vertrektijd en houd daarbij rekening met aankomen met daglicht, een drempel of wantij en de stroomrichting. Bepaal vervolgens de koers. Houd daarbij rekening met onder andere de alle obstakels en drukbevaren scheepvaartroutes. Denk ook aan het ontstaan van kustwinden, buigingseffecten, divergentie/convergentie, weersystemen, landeffecten, kaapeffecten, stroomrichting, enzovoort. Als de koersen en afstanden bekend zijn, kunnen we de verwachte aankomsttijd berekenen. We kijken wat we onderweg tegenkomen en wat we kunnen gebruiken bij het navigeren zoals boeien, RACON’s, vuren, landmerken, etc.

Alternatieve routes / (vlucht-) havens

Het is verstandig van tevoren de plekken te bepalen waar er gekozen kan worden voor een vlucht- of alternatieve haven. Bijvoorbeeld als we pas na zonsondergang op een bepaald punt aankomen, dan korten we de tocht iets in, omdat we anders niet meer met daglicht kunnen aankomen.

Wachtschema

Nachtzeilen kan heel zwaar zijn. Vaak is het 's nachts koud en slaat de vermoeidheid toe. Ook zeeziekte speelt veel sneller op, omdat er soms geen horizon meer te zien is.

Als het aantal bemanningsleden groot is (bijvoorbeeld 6 man), dan is het mogelijk om een wachtsysteem te maken, waarmee het aantal mensen aan dek zo klein mogelijk wordt gehouden (bijvoorbeeld 2 man), zodat het ook niet nodig is om lang aan dek te blijven. Dit bereik je door meerdere groepen van te maken, die elkaar afwisselen. 3 groepen van 2 man betekent bijvoorbeeld 2 uur op, 4 uur af. Het heeft absoluut geen toegevoegde waarde om met 3 man stil te gaan zitten koukleumen in de kuip als 2 man het net zo goed aankunnen.

Bij een kleine bemanning van bijvoorbeeld 2 personen is het belangrijk is om bij zware omstandigheden niet te lang alleen aan dek te zijn. Maar de tijd moet wel lang genoeg zijn voor de ander om even wat slaap te pakken.

Verder wordt er rekening gehouden met dat de beste schipper aan dek is op de kritieke momenten. Dus hij moet aan dek zijn als er een onbekende haven wordt aangelopen, een verkeersroute wordt overgestoken, e.d. Als de bemanning voldoende groot is, is het verstandig om de schipper zelf niet in te roosteren, zodat hij zelf kan bepalen wanneer hij aan dek moet zijn en wanneer hij zijn rust kan pakken. Bij een tweekoppige bemanning kan dat niet en dan moet er dus rekening worden gehouden dat de beste schipper aan dek is op de moeilijke momenten.

Kaarten

U checkt of u de zeekaarten in volgorde klaar heeft liggen. Controleer met name of u recente zeekaarten met voldoende grote schaal (met voldoende details dus) klaar heeft liggen, ook voor de gebieden waar u wellicht een vluchthaven zou moeten zoeken als de reis anders loopt dan gepland. Uiteraard dienen de zeekaarten bijgewerkt te zijn aan de hand van de Berichten aan Zeevarenden. Ook controleert u natuurlijk of de digitale kaarten in uw boordcomputer of kaartplotter zijn geïnstalleerd en up-to-date zijn.

Aanlopen / uitvaren havens

Noteer de pagina's in de Nautische Almanak waar u gegevens van de havens kunt vinden en markeer die pagina's door post-it's in uw Almanak te plakken. Bestudeer vooraf in de vertrekhaven de aanlooproutes, IPTS, VHF kanaal, waar de beschutte ligplaatsen zijn, lokale regelgeving, formaliteiten, lokale stroming, ondiepten, gevaren en andere bijzonderheden. Het is niet verstandig om dat pas te doen als u aan het einde van een vermoeiende zeiltocht bijna in de haven aankomt.

Voorbeeldcase tochtplanning

Als voorbeeld vindt u hieronder een tochtplanning voor een toocht van Weymouth naar Torquay op 9 mei 2018. De planning maken we 1 dag eerder op 8 mei dus. Download en bekijk het tochtplanningsformulier maar eens dat we voor deze case hebben ingevuld. 

Ten eerste kijken we natuurlijk op de papieren kaart om de afstand en grondkoersen te meten.

Ook kunnen we in de Reeds kijken in de tabel met afstanden tussen verschillende plaatsen, ook daarin vinden we ongeveer 50Nm.

Ook met Navionics kunnen we automatisch een route maken en de afstand laten berekenen. Later komen we nog op terug op deze navigatie software.

 

QtVLM gaat nog een stapje verder dan Navionics. QtVLM berekent namelijk de koers en houdt daarbij rekening met de wind en stroming. Ook op deze planning en routeringssoftware komen we later nog eens terug.

Vervolgens kijken we naar de weersverwachtingen. Als we geen internetverbinding hebben is de NAVTEX een prima middel.

Als we wel internet hebben, staan op www.cumlaudesailing.com/met de belangrijkste weersites, zoals de MetOffice of Windy.

 

 Naast wind zijn het vaak meer de golven die een reis zwaar kunnen maken. Daarom kijken we ook naar de golfvoorspellingen. 

 

Soms is het verstandig om met licht aan te komen in een vreemde haven. Daarom zoeken we zonsopkomst en ondergang op.

We zoeken op in welk tijdraam we stroom mee hebben en wanneer we stroom tegen hebben. Verder kijken we natuurlijk naar wat de stroom maximaal en gemiddeld zal zijn.

Op deze tocht zijn er obstakels, namelijk de brug in Weymouth en ook de race of Portland met behoorlijke stroming.

Logboek

U kunt gratis ons logboek downloaden. Een logboek is wettelijk verplicht. In geval van ongelukken zal u worden gevraagd een logboek te overleggen. Ook zal het u helpen in het geval dat ineens de GPS of kaartplotter uitvalt om over te schakelen op gegist bestek. Ook bij de overdracht tijdens het wachtlopen is een logboek handig. Bovendien kunnen we trends signaleren in o.a. luchtdruk, wind en koers, waarmee onze tactieken kunnen worden bijgesteld. Tot slot is het ook heel leerzaam om na elke tocht het logboek erbij te pakken en te bedenken wat we de volgende keer beter zouden doen om nog effectiever te zeilen. Zijn de juiste tactische beslissingen genomen? Hadden we nog veiliger of sneller kunnen varen? Door dit na elke tocht met elkaar door te nemen leer je van elke tocht weer een beetje, waardoor je steeds op een hoger niveau gaat varen.

logboek

Tochtvoorbereiding case

Als oefening kunt u met behulp van onderstaande gegevens een tochtvoorbereiding maken van Scheveningen naar Zeebrugge. In de laatste les van deze cursus komt de voorbereiding van een complexere meerdaagse zeiltocht aan bod in de proefexamens.

U kunt gratis toegang krijgen tot de fragmenten uit de Nautische Almanak 2007 die wij met toestemming van de uitgever mogen verstrekken aan de deelnemers van deze Online cursus Reisvoorbereiding. Ook kunt u de Uitwerkingen & Toelichtingen van de vragen en diverse formulieren in Word format krijgen. U moet daarvoor wel eerst inloggen.

Houdt u er rekening mee dat de gegevens van verval, stroming, variatie in kaart 1630 en 1800-serie kaarten uitvergroot zijn voor studiedoeleinden. Gebruik voor deze oefening dus de gegevens uit de fragmenten uit de Reeds Almanac. In de fragmenten van de Reeds Nautical Almanac ontbreken het hoofdstuk over weerberichten op de VHF en opkomst/ondergang van de zon en maan. Sla dat deel van de tochtplanning dus a.u.b. over (dat komt in een van de volgende lessen nog aan bod).

 Vertrekhaven Reisdoel Vertrekdatum
Scheveningen Zeebrugge vrijdag 1 juni 2007

Schip

Het schip waar we mee varen is een Hanse 385, voorzien van elektronische kaartplotter, VHF, AIS en RADAR.
LOA 11.40 m
LWL 10.40 m
Breedte 3.88 m
Diepgang 2.40 m
Mast boven WL 17.30 m

Polar diagram

Klik op de onderstaande afbeelding om het Polar diagram (zonder de toelichting erop) te downloaden van dit type zeiljacht. Een Polar Diagram geeft aan hoe snel de boot kan varen bij een bepaalde koers ten opzichte van de wind en windsnelheid. Haalt u die snelheid niet, dan kunnen de zeilen dus nog beter getrimd worden. Ook is te zien dat deze boot op een halve windse koers de hoogste snelheid zal behalen. 
Voorbeeld A polar diagram: Bij een koers van 45 graden aan met de ware wind (een aan de windse koers dus) en een windsnelheid van 12 knopen kunnen we een bootsnelheid behalen van 6,5 knopen.
Voorbeeld B polar diagramBij een koers van 90 graden met de ware wind (halve wind dus) en een windsnelheid van 6 knopen kunnen we een bootsnelheid behalen van 5,2 knopen.
Voorbeeld C polar diagram: Bij een koers van 135 graden met de ware wind (ruime wind dus) en een windsnelheid van 16 knopen kunnen we een bootsnelheid behalen van 7,2 knopen.
Voorbeeld D polar diagram: Bij een koers van 180 graden met de ware wind (voor de wind dus) en een windsnelheid van 10 knopen kunnen we een bootsnelheid behalen van 4,6 knopen.

 

 

Bemanning


De bemanning bestaat uit vader, moeder, zoon (15 jaar) en dochter (17 jaar). Ook gaat er een bevriend stel uit de haven mee op deze reis. Vader zeilt al zijn hele leven, ook veel op zee. Zijn vrouw vaart nu 5 jaar met hem mee, heeft TKN behaald en kan prima navigeren. De kinderen zijn goede zeilers in de 470, maar varen niet veel mee op zee. De zoon heeft af en toe last van zeeziekte aan boord. De vrienden zeilen een aantal jaar op het IJsselmeer met een kajuitzeiljacht.

Marifoonbericht


Opgesteld: 1 juni 08.00 uur 2007

Waarschuwing voor de scheepvaart:


Er zijn geen waarschuwingen van kracht

Weeroverzicht:


Verwachting:
Vlissingen Zierikzee Hoek van Holland IJmuiden Harlingen IJsselmeer Marken
West tot noordwest 5, zicht goed

Bekijk de PowerPoints

Om de powerpoint's te bekijken moet u eerst even inloggen. Heeft u nog geen account? Dan kunt u zich daarvoor aanmelden.

PowerPoints

Vragen en antwoorden

Vraag 1: Wat is de afstand van Scheveningen naar Zeebrugge volgens de tabel van de Reeds Nautical Almanac?

Vraag 2: Hoe hard vaart een Hanse 385 bij 16 knopen ware wind en een windhoek van 135 graden? (zie de polar diagram in de case )

Vraag 3: Wat is de schijngestalte van de maan op 1 juni?

Vraag 4: Hoe laat is het 's ochtends kentering in Scheveningen?

Vraag 5: Hoe hard stroomt het maximaal op open zee op het traject Scheveningen - Zeebrugge als we het springtij zou zijn? Gebruik hiervoor de Reeds pagina 686 - 687.

Vraag 6: Stel dat u de tocht eerder wilt afbreken omdat de wind is aangewakkerd tot noordwest 7 en de bemanning zeeziek wordt. Is Stellendam of Roompot Marina dan een goede vluchthaven?

Vraag 7: Welke haven is veiliger om aan te lopen bij aanlandige wind? Zeebrugge of Blankenberge?

Vraag 8: Op welk marifoonkanaal dient u af te stemmen als u de Maasmond oversteekt?

Vraag 9: Hoe hard stroomt het in de havenmond van Zeebrugge?

Vraag 10: Maak de tochtplanning van Scheveningen naar Zeebrugge en stuur dit apart per e-mail op aan uw docent.

Antwoorden worden direct verstuurd aan het e-mailadres dat u hier opgeeft.
Deelnemers aan de cursussen dienen akkoord te gaan dat hun e-mailadres wordt opgenomen in onze mailinglijst. U kunt zich met 1 klik gratis afmelden voor onze maandelijkse nieuwsbrief. Wij geven uw e-mailadres nooit door aan derden.

Om uw bezoek aan onze website nóg makkelijk en persoonlijker te maken zetten we cookies (en daarmee vergelijkbare technieken) in.
Meer informatie Ok