Les 8 Radar | Online cursus Reisvoorbereiding RR&P

Wat is Radar

Radar is een elektronisch navigatie hulpmiddel waarmee we de afstand en de richting tot kustlijnen, boeien en schepen kunnen bepalen. De radiostraling die terugkaatst tegen "targets" en ontvangen wordt door de antenne zien we op het radar scherm als echo’s.

Positie op het radarscherm

De positie van het schip is in het midden van het scherm, met uitzondering van de "offset option" dit heet ook wel “true motion” de radar is dan gekoppeld aan log en kompas. Het beeld staat stil en het schip vaart over het scherm, zodat we verder kunnen kijken dan de range.

Targets

Afzonderlijke targets zoals schepen, boeien, olieplatforms zijn makkelijker te zien dan b.v. lage kustlijnen. De grootte van echo’s is geen goede maatstaf voor de grootte van het target.

Range

De range geeft het gebied aan dat met de radar wordt waargenomen.

Range rings

Dit zijn de ringen waarmee afstanden tot targets bepaald kunnen worden.

EBL

Electronic bearing Line is de peilinglijn om peilingen te kunnen maken op targets.

VRM

De variable range marker is een ring waarmee we afstanden tot een target kunnen bepalen.

Guard sectors, alarms, en watch mode

Vele moderne radars hebben de mogelijkheid om een gebied in te stellen zodat als er een target in dat gebied komt er een signaal klinkt. Er moet worden opgemerkt dat dit het wachtlopen door bemanning niet mag vervangen.

Heads-up versus North-up mode

Heads-up betekent dat de zeilstreep de kiellijn van het schip is. Deze instelling wordt vaak gebruikt als de RADAR wordt gebruikt voor aanvaringskoersen te herkennen.
North-up betekent dat de zeilstreep het noorden is (er is dan een koppeling met het elektronische kompas). Die instelling wordt vaak gebruikt als de RADAR wordt gebruikt voor navigatie doeleinden. Wat u ziet op het RADAR scherm kunt u namelijk direct "projecteren" op de zeekaart, zonder het beeld in uw hoofd te moeten draaien. Het voordeel daarvan is ook dat bij koerswijzigingen (bijvoorbeeld slingeren op hoge golven) de bearingen / peilingen naar targets op het scherm niet veranderen.

Relatieve vs. koerspeilingen

Relatieve peilingen zijn ten opzichte van het schip. Koerspeilingen zijn ten opzichten van het noorden. Dit laatste is mogelijk als je kunt kiezen voor North-up.

Stabilized vs. unstabilized radar

Radars van jachten zijn unstabilized. De boot bevindt zich in het midden van het scherm.

Warm-up

Alle radars moeten 1 tot 2 minuten opwarmen.

Stand-by mode

De meeste radars hebben een stand-by mode, zodat het apparaat klaar voor gebruik blijft, zonder veel stroomgebruik en zonder uit te zenden. Er wordt 45% minder stroom gebruikt, normaal 33 W tot 18 W in stand-by mode.

Brilliance

Regelt de brightness het van het scherm. Afhankelijk van of het dag of nacht is of zonnig gebruiken we die functie.

Tuning (tuning bar)

"In tune" betekent dat de targets scherp worden weergegeven op het scherm. Moderne radars hebben “automatic frequency control” (AFC).

Gain

Met de Gain functie kunnen de weergegeven echo’s worden vergroot. Dit is de belangrijkste tuning functie voor de radar en moet gewoonlijk worden aangepast bij grote veranderingen in range. Met Gain kunnen we zwakke echo’s weglaten, zodat alleen de belangrijke echo’s overblijven op een overzichtelijk scherm met weinig spikkels. Maar teveel gain betekent dat ook zwakke targets niet zichtbaar zijn op het scherm. Gain moet aangepast worden bij grote targets die dicht bij zijn en als rain clutter gebruikt wordt.

Sea clutter (AC sea of STC)

Grote golven worden ook als echo weergegeven op het scherm. Hoge golven kunnen het scherm onoverzichtelijk maken, zodat kleine targets niet meer goed zichtbaar zijn. Gebruik deze functie zo min mogelijk. Targets op kleine afstand kunnen wegvallen. Het sea clutter filter werkt tot 4 Nm. Zet de functie uit bij rustige zee. In ruige zeeën en bij kleine ranges worden de spikkels een geheel. In deze gevallen, moet deze functie worden verhoogd totdat de echo’s loskomen van elkaar.

Rain clutter (FTC)

Ook regenbuien of sneeuwbuien zijn te zien op de radar. Dat kan heel handig zijn om bijvoorbeeld een storm te omzeilen. Maar het kan ook verhinderen dat u zwakke echo's van schepen niet ziet. Door dit filter kunnen targets zichtbaar worden die anders niet te zien zijn door regen of sneeuwbuien. De FTC filter werkt over de gehele display.

Echo stretch

Deze optie kan echo’s verlengen. B.v. om kleine echo te kunnen vinden. Normaal staat deze functie uit.

Interference rejection

Andere radars kunnen onze radar ook hinderen. Deze functie kan de verstoring door andere radars filteren. Vooral op drukke vaarwegen zal kunnen we de verstoring waarnemen.

Zoom and offset (shift)

Met Offset of shift kunnen we het midden van het scherm verschuiven van onze eigen positie, zodat we een bepaald gebied kunnen bekijken. Zet het scherm na gebruik weer in normale stand om verwarring te voorkomen.

Hellinghoek

Voor zeilschepen die onder helling varen is het belangrijk dat de antenne recht blijft.

Het voorkomen van aanvaringen

De hoofdfunctie van radar is het voorkomen van aanvaringen. De moderne geautomatiseerde radars hebben vele functionaliteiten en zijn daarom ingewikkelder. Dus zowel voor de moderne als de eenvoudige radars moeten we ons verdiepen in de handleiding. Het voordeel van de (ARPA) radars is dat die sneller en betere informatie leveren en we kunnen meerdere schepen tegelijkertijd in de gaten houden. ARPA staat voor Automatic Radar Plotting Aid.

Radar transfer plotting sheet

Om deze sheets te downloaden en te printen moet u eerst inloggen. Heeft u nog geen account? Dan kunt u zich daarvoor aanmelden

Systematisch waarnemen

Voorschrift 7 “Gevaar voor aanvaring” uit de BVA beschrijft hoe aanvaringspeilingen kunnen worden gemaakt. Als een schip nadert wordt er een peilstreep/EBL en een VRM opgezet. Als het schip op de peilstreep/EBL blijft en dichterbij komt t.o.v. de VRM, is er gevaar voor aanvaring. Die peilingen kunnen ook worden gemaakt met een peilkompas. Dat is vaak sneller dan de radar, omdat de echo van de targets soms uitgerekt op het scherm worden weergegeven. Ook een achtergrondpeiling kan helpen bij het bepalen of er gevaar voor aanvaring is. ’s Nachts geldt: groen op groen of rood op rood: geen gevaar voor aanvaring. En Groen op rood of rood op groen: wel gevaar voor aanvaring. Bepaal de CPA (afstand tussen beide schepen) in het geval geen van beide koers of snelheid verandert en de MCPA (over zoveel minuten zal de ontmoeting plaatsvinden) en BCPA (peiling naar CPA). Pas de BVA regels toe. (later meer hierover) Kijk of de wijkmanoeuvre voldoende effect heeft gehad en houd in de gaten of het zo blijft. We kunnen inzoomen als het schip nadert, maar ook moeten we af en toe uitzoomen om nieuwe targets in de gaten te houden.

SRM en DRM

De beweging van targets is in het algemeen relatieve beweging (relative motion). De snelheid en richting is ten opzichte van het eigen schip. Speed of relative motion (SRM). Als we een target ontdekken op de radar willen we zo snel mogelijk de SRM weten. Zeker als het target down-screen recht vooruit ons nadert. Het kan zijn dat we een schip oplopen, in dat geval is de SRM lager dan onze eigen snelheid. Maar het kan ook zijn dat een schip op tegen gestelde koersen op ons af komt varen, in dat geval is de SRM hoger dan onze eigen snelheid. Als de SRM gelijk is aan onze eigen snelheid als we er recht op afvaren, dan ligt het target gestopt in het water. Direction of relative motion DRM kunnen we bepalen door het target met een tijdsinterval te plotten.

Het bepalen van de CPA

Als we geen ARPA hebben kunnen we de CPA bepalen door het verwachtte pad van de echo door te trekken op het radarscherm en vervolgens kunnen we aan de range rings zien wat de CPA zal worden. We kunnen de "Floating EBL" option hiervoor gebruiken. We kunnen de TCPA (time to CPA) of MCPA (minutes to CPA) berekenen a.d.h.v. de SRM van het target. Maar in het algemeen is het voldoende om de afstand tot het target met regelmatige intervallen te meten op het radarscherm. Zodoende kunnen we de tijd tot de CPA inschatten.

Relative Motion Diagram

Radarberekeningen kunnen we maken met een rekenmachine of door de vectoren op papier uit te tekenen. Dat laatste is beter aangezien tekeningen meer inzicht geven dan de uitkomst van een rekenmachine. Het belangrijkste van radar plotting is het relative motion diagram (RMD). Dit diagram is de fundamentele basis van de meeste radar observaties. We gebruiken het om de ware koers en snelheid van een target te bepalen en om te bepalen hoe het over het radarscherm zal verplaatsen. Als een target precies downscreen of precies upscreen beweegt parallel aan de SHL / onze koerslijn, kunnen we zijn koers en snelheid makkelijk schatten. Het kan ook zijn dat het een boei of stilliggend schip is, dat zien we aan de SRM. Stelt u zich in de volgende situatie maar eens voor dat u op het schip vaart met een noordelijke koers. De relatieve snelheid en richting van het schip dat op een koers van 120 graden vaart is te bepalen door uw vector aan de vector van het andere schip te plakken. De relatieve snelheid en richting (de resultante, de donkerblauwe lijn) is ook wat u ziet op het radarscherm als een spoor van echo's. De werkelijke snelheid van het schip linksboven is dus lager en de koers is eigenlijk noordelijker dan wat u op het radarscherm zal zien. Als u na op het radarscherm te hebben gekeken vervolgens het andere schip met de ogen gaat waarnemen, dan moet u er rekening mee houden dat het schip anders ligt ten opzichte van u, dan u zou verwachten na alleen op het radarscherm te hebben gekeken. U zal namelijk meer tegen de zijkant aankijken dan u zou verwachten. De werkelijke koers van het andere schip in dit voorbeeld ongeveer 120 graden, terwijl het op de radar lijkt alsof de koers 160 graden is.

relatieve snelheid

6 minuten regel

Bij de vele berekeningen is het handig om als tijdsinterval 6 minuten te nemen.
Bijvoorbeeld: Hoeveel Nm hebben we afgelegd in 6 minuten bij een snelheid van 5 knopen?
Afgelegde afstand in Nm = snelheid in knopen X het aantal minuten / 60 minuten = 5 X 6/60 = 0.5Nm. Als we standaard 6 minuten als tijdsinterval nemen dan kunnen we deze formule gebruiken: Afgelegde afstand in Nm = Speed / 10
Voorbeeld: Als we willen berekenen hoe snel ons target vaart als het 2,5 Nm is verplaatst in 6 minuten, kunnen we de volgende formule gebruiken: Snelheid = 10 x de afstand = 25 knopen.

BVA regels

Bij beperkt zicht geldt Voorschrift 19 Gedrag van schepen bij beperkt zicht. Dit voorschrift is van toepassing als beide schepen elkaar niet met het blote oog kunnen zien, maar wel kunnen waarnemen op de radar, AIS, VHF, misthoorn, e.d. Beide schepen hebben de plicht om een aanvaring te voorkomen. Vermijd bij beperkt zicht een koersverandering naar bakboord voor een schip voorlijker dan dwars dat niet is een schip dat wordt opgelopen. En vermijd een koersverandering in de richting van een schip dwars of achterlijker dan dwars. Bij goed zicht gelden voorschrift 13 Oplopen, 14 Recht tegen elkaar insturen of voorschift 15 Koers kruisen. Bij goed zicht moet het schip dat niet hoeft te wijken koers en snelheid behouden.

Radar en navigeren

Radar heeft nog een tweede functie naast en het voorkomen van aanvaringen, namelijk positie bepaling. Met de radar kunnen we de richting en afstand tot een gekarteerd landpunt bepalen, die we in de kaart kunnen intekenen. De variable range marker (VRM) en Electronic bearing line (EBL) maken dit erg makkelijk. Waarschijnlijk is de radar een van de belangrijkste navigatie apparatuur aan boord. GPS kan een nauwkeurigere positie leveren dan de radar. Maar vaak hebben we op ruim water die nauwkeurigheid niet nodig. Een radar kan ons waarschuwen voor aanvaringen. De GPS (zeker met een elektronische kaartplotter) is beter op het gebied van positie bepaling. Een normale positiebepaling kan zijn om de GPS positie in de kaart te plotten en van die positie in de kaart de afstand en richting naar een te herkennen punt te bepalen. Vervolgens dit met de radar te controleren. Ook controleren we of de dieptemeter de verwachte waarde aangeeft. Zodoende kunnen we ook makkelijker het radarscherm interpreteren. We gaan dus van radar naar kaart en weer terug om goed overzicht te houden.

Land identificatie

Het identificeren van landmarks is makkelijker bij hoge, steile, duidelijk begrensde objecten met een unieke vorm. Zoals een olieplatform of klein eiland met steile hoge kust. Een RACON is een ideaal target. Het geeft een morsecode op het Radarscherm richting de rand van het radarscherm.

Radar horizon

De volgende formule kan gebruikt worden om het maximale bereik van een radar te berekenen:
Maximale radar range in Nm. = 2,1 x (wortel hoogte antenne + wortel hoogte target). Hogere targets kunnen wel voorbij de horizon gezien worden.

Bepalen MWS met de Radar

Het bepalen van de MWS (Meest Waarschijnlijke Standplaats) met behulp van de radar gaat als volgt, als de Radar in de North-up mode staat ingesteld.
1.    Zet de EBL (Electronic Bearing Line) op het landmark, bijvoorbeeld een lichtschip of RACON. Op die manier wordt een peiling gemaakt vergelijkbaar met een kompaspeiling. We kunnen de verkregen Line of Position intekenen in de kaart.
2.    Bepaal de afstand tot het landmark met een VRM (Variable Range Marker) en teken de afstand in, op de LOP (Line of Position) op de kaart, en vind zo dus je MWS.

Als de radar in de Heads-up mode is ingesteld peilen we met de radar ten opzichte van onze koers. Die peiling moet dan natuurlijk eerst omgerekend worden naar een ware peiling ten opzichte van het noorden, voordat die peiling ingetekend kan worden in de kaart.

Bepalen van de MWS door meerdere peilingen

Het bepalen van onze MWS door middel van b.v. twee radarpeilingen op twee landmarks werkt eigenlijk hetzelfde als een kruispeiling die we kunnen maken met een peilkompas. Peilen met een radar is wel minder nauwkeurig dan kompaspeilingen, omdat targets vaak worden uitgerekt op het radarscherm.

Bepalen van de MWS met een aantal Range Rings

Bepaal de afstand tot twee of 3 landmarks met de VRM (Variable Range Marker).
Teken met een potloodpasser de cirkels in de kaart met de targets als middenpunt van de cirkels.
Waar de cirkels elkaar snijden, is onze MWS.

Bekijk de PowerPoints

Om de powerpoint's te bekijken moet u eerst even inloggen. Heeft u nog geen account? Dan kunt u zich daarvoor aanmelden.

PowerPoints

Vragen en antwoorden

Vraag 1: Wanneer gebruikt u de mode North-up op de radar?

Vraag 2: Als we in de heads-up mode een relatieve radarpeiling maken op een baken van 40 graden over bakboord bij een ware koers van 220 graden, wat is dan de ware peiling?

Vraag 3: Als we op een ware koers van 290 graden op de radar in heads-up mode een schip peilen op 45 graden over stuurboord en een paar minuten later op 15 graden over stuurboord...

Vraag 4: Als we op een ware koers van 290 graden op de radar in heads-up mode een schip peilen op 45 graden over stuurboord en we willen dat schip met eigen ogen zien, in welke kompasrichting moeten we dat schip dan zoeken als we het met de ogen willen waarnemen?

Vraag 5: Zal u in de vorige vraag meer zijkant zien of zal het schip meer recht op u af komen varen dan u zou verwachten net na uw radarwaarneming?

Gebruik het volgende voor vraag 6 tot en met 9. U ziet in de Heads-up mode een echo op 46 graden over bakboord met een afstand van 1,62 Nm. 6 minuten later is de echo op 64 graden met een afstand van 1,18 Nm. Uw eigen snelheid was 4 knopen.

Vraag 6: Wat was de DRM van het andere schip?

Vraag 7: Wat was de SRM van het andere schip?

Vraag 8: Wat was de ware koers van het andere schip?

Vraag 9: Wat was de snelheid van het andere schip?

Vraag 10: U vaart op kaart 1801.6 van Blankenbergen naar Hoek van Holland. U ziet op uw radarscherm de morse code T. Een EBL geeft aan dat de ware peiling 311 graden is. Een VRM geeft aan dat de afstand 6,7 Nm is. Wat is uw positie?

Antwoorden worden direct verstuurd aan het e-mailadres dat u hier opgeeft.
Deelnemers aan de cursussen dienen akkoord te gaan dat hun e-mailadres wordt opgenomen in onze mailinglijst. U kunt zich met 1 klik gratis afmelden voor onze maandelijkse nieuwsbrief. Wij geven uw e-mailadres nooit door aan derden.

Om uw bezoek aan onze website nóg makkelijk en persoonlijker te maken zetten we cookies (en daarmee vergelijkbare technieken) in.
Meer informatie Ok