Les 12 Apparatuur | Online cursus Vaarbewijs 2 & TKN

AIS

Voor het examen TKN zijn een aantal belangrijke wijzigingen aangekondigd. De examencommissie heeft besloten om AIS op te nemen in het examen. AIS neemt een steeds grotere vlucht, ook in de pleziervaart, maar ook omdat bijvoorbeeld via AIS met een druk op de knop virtuele boeien gelegd kunnen worden. Ook andere digitale navigatiemiddelen en apparatuur zal vaker op het examen terugkomen om het examen zo nog beter op de praktijk van de 'hobby' navigator aan te laten sluiten.

AIS staat voor (Automatic Indentification System). Een AIS zendt om de paar seconden informatie over het schip uit, met naam, identificatienummer, de positie, de koers, snelheid en bestemming. De positie, grondkoers en snelheid wordt afgeleid van de GPS. Het signaal wordt via VHF uitgezonden naar andere schepen en walstations met AIS. Iedereen met AIS kan op de boordcomputer of het AIS scherm de gegevens van omliggende schepen terugzien. Ook op internet zijn de gegevens terug te vinden, klikt u maar eens op de onderstaande kaart, zodat u alle schepen op de Noordzee kunt zien. Door op een schip te klikken krijgt u meer informatie van het schip.

AIS

Statische- en dynamische gegevens

Een AIS-transponder zendt statische en dynamische gegevens uit. De dynamische gegevens van een schip zijn positie, speed over ground (SOG) en course over ground (COG). Deze worden automatisch weergegeven doordat de AIS is gekoppeld met de GPS. Statische gegevens zijn gegevens over het schip, die in de AIS-transponder zijn ingevoerd, zoals het MMSI-nummer, de naam van het schip, de roepnaam van schip, het type schip en de afmetingen.

Functies AIS

Een zeer praktische functie van de AIS is dat het ook de CPA (Closest Point of Approach) kan berekenen. Dat is het punt wanneer twee schepen elkaar het dichts naderen.
Ook kan de AIS de TCPA (Time For Closest Point of Approach) berekenen, dat is het tijdstip waarop de twee schepen elkaar het dichts naderen.

Er kunnen ook diverse alarmen ingesteld worden, bijvoorbeeld als de CPA minder is dan een bepaald aantal Nm, of als de TCPA minder is dan een bepaald aantal minuten. Dit zijn de CPA/TCPA Alerts.
De ROT (Rate of turn) geeft aan of het schip draait of een vaste koers behoudt. Dit is een zeer praktische functie, omdat in de praktijk vaak niet duidelijk is te zien of een zeeschip u heeft opgemerkt of niet en of hij voor u wijkt of een vaste koers houdt.

Safety Related Messages (SRMs) zijn berichten die via de AIS verstuurd kunnen worden aan andere schepen of walstations.

De Target COG predictor Arrow is een peil aan de voorkant van het target, dat zijn COG (Course Over Ground) aangeeft. De lengte komt overeen met zijn snelheid en de richting geeft zijn COG aan.
Een Target track geeft een "spoor" weer aan de achterkant van het target, waarmee het makkelijker kan zijn om zijn bedoelingen te voorspellen.

Bovenstaande functies worden alleen weergegeven voor geselecteerde schepen, omdat er anders teveel van de rekenprocessor van de AIS gevraagd zou worden, waardoor die traag zou gaan reageren. Bovendien is het ook niet interessant te weten wat de CPA, TCPA, Target COG predictor Arrow of Track is, van een schip dat aan de horizon van u vandaan vaart.

Virtuele tonnen

Op de AIS scherm kunt u ook virtuele tonnen tegenkomen. Deze liggen dus niet echt in het water, maar worden toch weergegeven op het scherm. Dit biedt de mogelijkheid om tonnen te plaatsen op plekken waar het normaal erg moeilijk is om tonnen neer te leggen. Bijvoorbeeld op plaatsen waar de bodem stijl afloopt of waar het hard stroomt zal het normaal lastig zijn om echte tonnen te plaatsen en dan kan men nu dus virtule tonnen gebruiken. 

AIS op elektronische kaart

Het mooiste is natuurlijk als u de AIS aan kunt sluiten op de elektronische kaartplotter of boordcomputer. Op die manier ziet u de targets op de digitale zeekaart en dat geeft een duidelijk overzicht. OpenCpn heeft deze mogelijkheid, zie https://opencpn.org/

Elektronische kaartplotters

Een ECDIS (Electronic Chart Display Information System) voldoet aan IMO eisen en is verplicht voor zeeschepen.
Een ECS Electronic Chart Systems voldoet niet aan IMO eisen, maar wordt door de recreatievaart gebruikt.

chartplotter

Elektronische kaarten

Rasterkaarten ofwel RNC's (Raster Navigational Charts) zijn ingescande papieren zeekaarten die worden ingelezen in de software. Kaarten zijn te downloaden op internet en er is geen abonnement nodig.
Vectorkaarten moeten gekocht worden bij een leverancier. Ze bestaan uit lagen waardoor bepaalde elementen weggelaten kunnen worden. BAZ updates zijn mogelijk als je een abonnement hebt.
ENC's (Electronic Navigational Charts) zijn vectorkaarten uitgegeven door Hydrografische dienst.

GPS

De GPS is een elektronisch plaatsbepalingsysteem dat werkt met behulp van satellieten. De satellieten hebben wereldwijde dekking. Omdat de snelheid van het signaal van de satelliet naar de GPS antenne bekend is en omdat de vertrektijd van het signaal meegezonden wordt, kan er per satelliet een cirkel op aarde getekend worden waarop het schip zich bevind. Als er gebruik wordt gemaakt van minimaal 3 satellieten kan de positie bepaald worden omdat het snijpunt van de drie cirkels de positie is. DGPS is nauwkeuriger omdat vaste bakens op aarde een correctie per radio signaal doorgeven. De antenne wordt het beste geplaatst op het schip op een laag punt aan dek (daar schommelt de antenne het minst).

gps

De meeste GPS apparaten kunnen het volgende weergeven:

  • COG: course over ground, grondkoers
  • SOG: speed over ground, grondsnelheid
  • Waypoint een positie die je kunt in programmeren in de GPS.
  • Sailplan: een reeks waypoints die op je te varen tocht liggen
  • BTW: bearing to waypoint, peiling naar het waypoint
  • DTW: distance to waypoint, afstand tot het waypoint
  • TTG: time to go, tijd te gaan voordat je bij het volgende waypoint bent.
  • ETA: estimated time of arrival, geschatte aankomst tijd
  • DTG: distance to go, afstand naar het volgende waypoint
  • MOB: dubbel indrukken en de GPS geeft de koers en afstand naar de plek waar de drenkeling over boord viel.
  • XTE: cross track error, afstand haaks op de rechte lijn tussen het laatste en het volgende waypoint.
  • VMG: staat voor velocity made good.
  • VMG ground is de grondsnelheid.
  • VMG wind is de snelheid recht tegen de wind in als u aan het opkruisen bent of juist recht met de wind mee als u aan het afkruisen bent.
  • VMW waypoint is de snelheid recht op het waypoint af.

GPS fouten

De belangrijkste fout factoren van de GPS zijn:

  • Multipath: weerkaatsing van het signaal waardoor het via een omweg bij de antenne komt waardoor de berekende afstand tot de satelliet niet klopt.
  • HDOP: Horizontal Dillution of precision: satellieten te laag aan de horizon waardoor het signaal een lange weg door onze atmosfeer heeft afgelegd. Hierdoor is de berekende positie onbetrouwbaar.
  • PDOP: Position Dillution of precision: Ongunstige onderlinge posities van satellieten waardoor de snijdingshoek van de cirkels op aarde te klein is en dus te onbetrouwbaar.
  • De GPS werkt met een wiskundig model van de aarde. Dit noemen we ellipsoïden. Voorbeelden hiervan zijn WGS-84 (wordt sinds 2003 gebruikt) en ED 50.
  • UCB: user clock bias. De klok die in de GPS is ingebouwd is nooit helemaal precies waardoor de berekening van de afstand tot de satellieten nooit helemaal precies is.

Dieptemeter

De dieptemeter werkt met een geluidssignaal dat tegen de bodem kaatst en weer terug ontvangen wordt. Helling kan zogen voor een vertekend beeld, omdat de afstand tussen boot en bodem groter lijkt.

dept log

Log

Het log meet de snelheid door het water door middel van een klein rad dat onder de boot draait. Daarnaast meet het de totale logstand, de maximum snelheid, de gemiddelde snelheid en de afgelegde afstand op een dag (trip).

Gribfiles

Dit onderwerp is alleen voor TKN, niet voor KVB2

Op de volgende URL kunt u gratis een Grib reader downloaden en installeren en daarmee gribfiles bekijken: http://www.zygrib.org

gribfiles

Bekijk de PowerPoints

Om de powerpoint's te bekijken moet u eerst even inloggen. Heeft u nog geen account? Dan kunt u zich daarvoor aanmelden.

PowerPoints

Vragen en antwoorden

Vraag 1: COG: Course Over Ground komt overeen met:

Vraag 2: De deviatie van een handpeilkompas is:

Vraag 3: Bij een peiling op het stuurkompas hoort de deviatie van:

Vraag 4: Het log geeft de snelheid aan over:

Vraag 5: Aan de wind is de schijnbare wind ten opzichte van de ware wind:

Vraag 6: Voor de wind is de schijnbare wind ten opzichte van de ware wind:

Vraag 7: BTW: bearing to waypoint geeft aan:

Vraag 8: Een hoge waarde van de HDOP betekent:

Vraag 9: We varen recht tegen de stroming in. De SOG ten opzichte van de logsnelheid is:

Vraag 10: De GPS antenne wordt het beste geplaatst:

Antwoorden worden direct verstuurd aan het e-mailadres dat u hier opgeeft.
Deelnemers aan de cursussen dienen akkoord te gaan dat hun e-mailadres wordt opgenomen in onze mailinglijst. U kunt zich met 1 klik gratis afmelden voor onze maandelijkse nieuwsbrief. Wij geven uw e-mailadres nooit door aan derden.

Om uw bezoek aan onze website nóg makkelijk en persoonlijker te maken zetten we cookies (en daarmee vergelijkbare technieken) in.
Meer informatie Ok